Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan 2025 yılı buğday ve arpa alım fiyatlarına sert sözlerle tepki gösterdi. Ün, son iki yıldır TMO'nun çiftçiyi koruyacak bir fiyat politikası izlemediğini belirterek, açıklanan rakamların üretim maliyetlerinin çok gerisinde kaldığını vurguladı.

“Geçtiğimiz yıl makarnalık buğday için alım fiyatı sadece %11, ekmeklik buğday için %12, arpa içinse %4 oranında artırılmıştı. Bu yıl ise fark primi desteği hesaplamaya dahil edildiğinde açıklanan artış oranları, makarnalık buğdayda %15, ekmeklik buğdayda %23, arpada ise %38 oldu. Arpada görünürde yüksek bir artış var gibi dursa da geçen yıl fiyatlar zaten çok düşük seviyedeydi. Son iki yıl toplamına baktığımızda, makarnalık buğdayda %35, ekmeklik buğdayda %46, arpada ise %47’lik bir artış söz konusu. Bu oranlar, çiftçinin yaşadığı maliyet artışlarının yanında yok hükmündedir,” dedi.

Ün, aynı dönemde tarım girdilerinde yaşanan fahiş artışlara dikkat çekerek, “Son iki yılda mazot fiyatı %138, gübre fiyatları %85, zirai ilaç %91, sulamada kullanılan elektrik ise %76 oranında arttı. AKP eliyle çiftçi bilinçli bir şekilde batırılıyor. Rakamlar ortada: girdi maliyetleri üretim fiyatlarının çok üzerinde. Çiftçi nasıl ayakta kalsın?” ifadelerini kullandı. Ayrıca bu yıl kuraklık ve zirai don gibi doğal afetlerin üreticiyi zaten zorladığını hatırlatan Ün, “Çiftçinin tabutuna son çiviyi de AKP çaktı” dedi.

“106 milyon ton buğday ithal ettik, 29 milyar dolar ödedik”

Türkiye’de buğday üretiminin son 36 yıldır ortalama 20 milyon ton civarında seyrettiğini belirten Ediz Ün, “Anavatanı Anadolu olan buğdayı artık üretemez hale geldik. AKP iktidarında ithalat öncelikli bir politika benimsendi. Bugüne kadar 106 milyon ton buğday ithalatı yapıldı, karşılığında 29 milyar dolardan fazla para ödendi. Oysa bu para yurt içi üretimi desteklemek ve tarımsal altyapıyı güçlendirmek için kullanılsaydı, Türkiye buğday ithal eden değil, ihraç eden bir ülke haline gelirdi. Ama dert bu değil; dert üretimi değil, ithalatı teşvik etmek,” şeklinde konuştu.

“Fark prim desteği kaldırıldı, çiftçiye bir darbe daha vuruldu”

Hububat üreticilerine verilen fark prim desteğinin bu yıl kaldırıldığını hatırlatan Ün, bu kararı da sert bir dille eleştirdi: “Fark primi, üreticiye teşvik ve ödül niteliğinde verilen bir destektir. Bu desteği kaldırmak, çiftçiye bir darbe daha vurmak anlamına gelir. Nasıl ki çay üreticisine prim vermedilerse, şimdi de hububat üreticisini yalnız bırakıyorlar.”

“Çözüm üretim odaklı bir Türkiye”

Ün, Türkiye’nin yeniden üretime dayalı bir ekonomi inşa etmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu tabloyu değiştirmek, ancak AKP iktidarından kurtulmakla mümkündür. Çünkü AKP demek yoksulluk, bağımlılık ve ithalat demektir. AKP iktidarda kaldığı sürece çiftçi de memur da işçi de sanayici de zarar görmeye devam edecek. Ancak halkımız, ilk seçimde sandıkta gereken cevabı verecek ve bu düzeni değiştirecek. Ardından üretimin teşvik edildiği, çiftçinin yüzünün güldüğü, mutlu ve güçlü bir Türkiye’yi hep birlikte kuracağız.”