Akaryakıt Fiyatlarında Şok Artış: Motorinde 100 TL Sınırı Aşılıyor mu?
Benzin ve motorin fiyatlarındaki tırmanış sürüyor. Eylül ayında ivme kazanan fiyat hareketlerini değerlendiren Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, pompadaki artışın beklentileri aştığını belirterek bu hafta motorin litresinin 100 TL eşiğine dayanabileceği uyarısında bulundu.
Sene başından itibaren yapılan hesaplamalara değinen Yılmaz, motorinin yüzde 72,4, benzinin ise yüzde 50,5 oranında zamlandığını kaydetti. Eşel mobil sisteminin uygulanmaması halinde rakamların çok daha ağır olacağını vurgulayan Yılmaz, "Eşel mobil olmasaydı motorin 103 TL, benzin ise 90,1 TL seviyesine ulaşmış olacaktı" dedi.
"Brent Petrol Düşse Bile Fiyatlar Kolay Gerilemez"
Motorin fiyatlarındaki sert yükselişin sadece ham petrol fiyatlarıyla açıklanamayacağını belirten Prof. Dr. Yılmaz, küresel piyasalardaki teknik aksaklıklara işaret etti. Rafineri kapasitelerindeki sıkışıklık, motorin arzının yetersizliği ve lojistik maliyetlerin baskı yarattığını ifade eden uzman isim, Brent petrol fiyatları gerilese dahi rafineri fiyat farkları (crack spread) daralmadıkça pompa fiyatlarına rahatlama olarak yansımayabileceğini söyledi.
Gıda ve Ulaştırmaya "7 Puanlık" Enflasyon Dalgası
Akaryakıt zamlarının doğrudan ve ikincil etkileriyle iğneden ipliğe her alana yansıyacağı uyarısı yapıldı. Üretim ve nakliye maliyetlerindeki artışın gıda ve imalat sektörünü doğrudan vuracağını ifade eden Yılmaz, akaryakıttaki yükselişin toplam enflasyona katkısının 7 puana yaklaşabileceğini, yıl sonu enflasyonunun ise tüm zorlamalara rağmen yüzde 32 civarında şekillenebileceğini dile getirdi.
Krizden Çıkış İçin 4 Maddelik Acil Reçete
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, tırmanan maliyet baskısını hafifletmek ve toplumun kırılgan kesimlerini korumak adına atılması gereken adımları şu şekilde sıraladı:
-
ÖTV Yıl Sonuna Kadar Sıfırlanmalı: Akaryakıt üzerindeki ÖTV yükü, fiyat artışlarını dengelemek amacıyla yıl sonuna kadar gerektiğinde sıfıra kadar indirilmeli.
-
KDV Oranları Yarı Yarıya Düşürülmeli: Enerji üzerinden alınan KDV oranlarında akaryakıt türüne göre en az yüzde 50 oranında indirime gidilmeli.
-
Dar Gelirli ve Emekliye Doğrudan Destek: Ulaştırma, gıda ve barınma maliyetlerinin yarattığı tahribatı azaltmak için çalışan yoksullara ve emeklilere yönelik sosyal destekler artırılmalı.
-
Tarım ve Sanayiye Mali Destek Paketleri: Üretim çarklarının durmaması için özellikle tarım ve imalat sektörlerine geçici mali destek programları uygulanmalı.